Psychosociale steun voor de patiënten in het kader van het oncologisch zorgprogramma (OZP)

Maatregel : Financiering van verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en psychologen in de oncologische zorgprogramma's

Financiering van verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en psychologen in de oncologische zorgprogramma's

De budgetten van financiële middelen aan de ziekenhuizen (BMF) (KB april 2002, art 64) Actie 10 voorziet de financiering van extra verpleegkundigen, psychologen en maatschappelijk werkers in de OZPs om de gehospitaliseerde kankerpatiënten beter te omringen en te verzorgen. Onderstaande tabel 7 geeft per jaar het totaal aantal gefinancierde voltijds equivalenten (VTE) weer voor elke beroepscategorie (verpleegkundigen, psychologen en maatschappelijk werkers). Het aantal is sinds 2012 stabiel gebleven: 330 verpleegkundigen, 330 psychologen en 165 maatschappelijk werkers.

De financiering gaat naar ziekenhuizen met een erkend OZP. Zoals vermeld in het KB van 25 april 2002 betreffende de vaststelling en de vereffening van het budget van financiële middelen van de ziekenhuizen wordt de financiering van deze extra krachten berekend a rato van het aantal MOCs die door de ziekte- en invaliditeitsverzekering worden terugbetaald. De financiering wordt berekend op basis van deze geboekte gegevens. Het einde van het jaar is niet op genomen in de geboekte gegevens, daarentegen bevatten ze enkel prestaties van één tot maximaal twee jaar voordien. Het bekomen aantal vanuit de geboekte gegevens kan variëren naargelang een aantal factoren: effectieve terugbetaling door de ziekenfondsen, interne facturatie in de ziekenhuizen,… Voor 2011 is de berekening zoals bepaald in het hierboven vermelde KB van 25 april 2002 (art 64, §1 en 2), gebeurd op basis van de in het RIZIV geboekte gegevens 2009. In het kader van de herziening van het budget van financiële middelen wordt die financiering vanaf 2008 tot 2010 jaarlijks en vervolgens alle drie jaar herzien op basis van de effectieve toewijzing, de kwalificatie, de ervaring of de vereiste opleiding van de hierboven beschreven VTE’s, alsook het reële aantal MOCs van het beschouwde jaar.

Op basis van het aantal MOCs wordt bepaald hoeveel VTEs een ziekenhuis krijgt, volgens deze formule: : 1 VTE verpleegkundige/ 250 MOCs - 1 VTE oncopsycholoog/ 250 MOCs - 1 VTE maatschappelijk werker/ 500 MOCs. De berekening van het aantal VTE op basis van de uitbetaalde MOCs door het RIZIV voor het desbetreffende boekjaar (n-2) heeft tot nadeel dat bij vermindering of wegvallen van VTEs er op termijn geen garantie kan geboden worden op vlak van directe patiëntenzorg.

In deze maatregel van actie 10 werd niet bepaald welk type verpleegkundige dient geïmplementeerd te worden. Hierdoor blijft het nog steeds onduidelijk welke verpleegkundige functies er ‘extra’ ingezet werden in de psychosociale zorg voor kankerpatiënten. De huidige praktijk toont aan dat er verschillen bestaan bij de inzet van verpleegkundigen in het kader van deze actie. Sommige ziekenhuizen hebben gekozen voor een aanvullende inzet van ‘advanced practice nurses’ in de oncologie (verpleegkundig consulenten – de zogenaamde ‘oncocoaches’ - en verpleegkundig specialisten). Andere instellingen hebben geopteerd om deze financiële middelen te gebruiken voor de inzet van oncologieverpleegkundigen op de verschillende afdelingen in het zorgprogramma oncologie. Deze verpleegkundigen worden in de meeste gevallen niet vrijgesteld om een specifieke taak op te nemen in de psychosociale begeleiding van de patiënt en kunnen dus ook niet beschouwd worden als advanced practice nurses in de oncologische zorg.

Het ontbreken van een duidelijke functiebeschrijving van de ‘oncocoach’ heeft aanleiding gegeven tot de oprichting van een werkgroep. Deze werkgroep vond onderdak bij de Vereniging voor Verpleegkundigen Radiotherapie en Oncologie (VVRO) en één van hun hoofddoelstellingen is de functie van ‘onco-coach’ uit te bouwen tot een volwaardige, uniforme en volwaardige functie binnen het ziekenhuislandschap. Deze werkgroep stelde reeds een conceptnota ‘Verpleegkundige specialisten en –consulenten in de oncologische zorg’ op, waarin ze aangeven dat de praktijk momenteel een onevenwichtige verhouding ervaart tussen het aantal gefinancierde verpleegkundigen. Psychosociale hulp is een heel belangrijk onderdeel in de oncologische zorg, maar onderzoek (NCCN guideline distress management) toont aan dat een minderheid (30%) van patiënten met kanker professionele psychosociale hulp krijgen. In de eerste plaats moeten verpleegkundigen en artsen een belangrijke rol spelen in het verlenen van psychosociale zorg en het adequaat doorverwijzen van patiënten met een psychosociale problematiek naar psychologen en sociaal werkers. Met behulp van een goede distress-screening door de verpleegkundig consulenten in de oncologie kunnen de psychologen en de sociaal werkers op de tweede lijn de gepaste psychosociale hulp verlenen.

Mots-clés: 
Organisatie van de zorg : Personeel

Andere maatregelen op dit gebied

Invoeren van zorgtrajecten voor kankerpatiënten

Organisatie van de zorg : Zorgtrajecten (Volwassenen) Invoeren van zorgtrajecten voor kankerpatiënten

Structurele steun aan de celbanken en de eenheden celtherapie voor bloedvormende stamcellen en navelstrengbloed

Specifieke steun op het moment van de mededeling dat kanker werd vastgesteld

Organisatie van de zorg : Consultaties en Personeel Specifieke steun op het moment van de mededeling dat kanker werd vastgesteld

Definitie en financiering van een oncologisch zorgprogramma in de pediatrie

Organisatie van de zorg : Zorgtrajecten (Kinderen) Definitie en financiering van een oncologisch zorgprogramma in de pediatrie

Langdurig gesprek na complexe kankerchirurgie

Verbetering van de terugbetaling van bijkomende kosten die verbonden zijn aan kankerbehandelingen

Extra Personeel: verpleegkundigen, oncopsychologen, sociale werkers en datamanagers

Behandeling van zeldzame tumoren

Organisatie van de zorg : Zorgtrajecten (Volwassenen) Behandeling van zeldzame tumoren

Structurele financiering van de keten van pediatrische zorgen ‘Voortgezette Zorg Kinderen’

Betere dekking door de verplichte ziekteverzekering van de geneesmiddelen tegen kanker

Organisatie van de zorg : Toegankelijkheid en financiering Betere dekking door de verplichte ziekteverzekering van de geneesmiddelen tegen kanker

Oprichting van een tumorbank

Organisatie van de zorg : Toegankelijkheid en financiering Oprichting van een tumorbank

Erkenning van de titel van verpleegkundige in de oncologie

Betere behandeling inzake voeding van kankerpatiënten

Organisatie van de zorg : Personeel Betere behandeling inzake voeding van kankerpatiënten

Opwaardering van het multidisciplinair oncologisch consult (MOC)

Organisatie van de zorg : Consults en consultaties Opwaardering van het multidisciplinair oncologisch consult (MOC)

Multidisciplinaire centra voor een conservatieve aanpak van lymfoedeem

Ondersteunen van radiotherapie en oncologische beeldvorming

Organisatie van de zorg : Toegankelijkheid en financiering Ondersteunen van radiotherapie en oncologische beeldvorming

Gebruik van de hadrontherapie in België

Organisatie van de zorg : Toegankelijkheid en financiering Gebruik van de hadrontherapie in België

Conventie concentratie zorg zeldzame kanker

Minual residual disease (MRD) for ALL kids (Acute lymfatische leukemie)

Rekruteren van kandidaat-stamceldonoren

Oncofreezing

vruchtbaarheid Oncofreezing Lopend

Tandzorg na kanker

Zorg Tandzorg na kanker Lopend

Verbod supplementen borstreconstructie en conventie met de plastisch chirurgen

Projecten thuishospitalisatie

Mammaprint

borstkanker Mammaprint Lopend

Immunotherapie

Innovatieve therapieën Immunotherapie Lopend

Watson for Oncology?

Technologie Watson for Oncology? Lopend